Stale narzędziowe stopowe PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator   
czwartek, 16 grudnia 2010 09:29

 

Do stali narzędziowych stopowych możemy zaliczyć stale do pracy na gorąco, na zimno oraz stale szybkotnące. Trwałość kształtu niezależnie od środowiska pracy jest podstawowym warunkiem jaki jest stawiony tym stalom,  aby temu sprostać stale te muszą posiadać większą hartowność niż stale węglowe. Dodatkowym atutem stali do pracy na zimno jest odporność na ścieranie i zwiększoną ciągliwość. Jeżeli chodzi o stale do pracy na gorąco powinny posiadać odporność na odpuszczanie. Jeżeli chodzi o stale szybkotnące do podstawowym warunkiem jest ich odporność na wysokie temperatury. Jak widać każda z tych stali posiada inne cechy, aby je zmaksymalizować należy zastosować osobny proces wytwórczy, podczas którego dodawane są odpowiednie pierwiastki węglikotwórcze takich jak: chrom, wanad, wolfram oraz molibden.

  • Chrom – 1.5 % udział tego pierwiastka zapewnia stali możliwość łagodnego hartowania w oleju, co przekłada się na mniejsze odkształcenia oraz zapobiega pęknięciom podczas tego procesu. Dodatek 4% chromu zwiększa ciągliwość stali oraz uodparnia ją na korozję a także przegrzanie.
  • Wanad – 0.3% tego pierwiastka zapewnia efekt tzw. twardości wtórnej podczas odpuszczania wywołany wzrostem ziarn austenitu.  Dla stali szybkotnących wanad dodawany jest na poziomie 1.5 – 5%, co przekłada się bezpośrednio na zwiększenie żaroodporności, a także odporności na ścieranie.
  • Wolfram – dodatek ten powoduje głównie zwiększenie odporności stali na ścieranie za pomocą powstawania trwałych i twardych węglików. Zwiększenie  udziału wolframu dla stali do szybkotnących i do pracy na gorąco, zapewnia większą hartowność oraz powstanie twardości wtórnej.
  • Molibden – posiada bardzo podobnie do wolframu wpływa na właściwości stali. Można go stosować zamiennie w proporcjach 2 W : 1 Mo. Molibden głównie wpływa na ciągliwość stali a dodawany w mniejszych ilościach (0.25 – 0.5 %) uodparania stal na kruchość w trakcie odpuszczania.

Stosowane są również inne pierwiastki, które mają wpływ na poprawę najważniejszych właściwości stali narzędziowych:

  • Kobalt – dodatek stosowany dla stali szybkotnących ma wpływ na zwiększenie odporności na odpuszczania, niestety ma negatywny wpływ na udarność stali. Pierwiastek ten pomaga polepsza właściwości skrawalne stali, co przekłada się na polepszenia obróbki stali trudnoobrabialnych.
  • Nikiel – jako dodatek do stali do pracy na gorąco sprzyja hartowaniu dużych narzędzi w oleju, a nawet na wolnym powietrzu.
  • Krzem – odpowiedzialny jest za zastopowanie spadku twardości podczas odpuszczania.
  • Mangan -  podobnie jak chrom ma wpływ na zwiększenie hartowności stali, jednak skutkiem ubocznym jest zmniejszenie odporności na przegrzanie.

 

Poprawiony: czwartek, 10 marca 2011 12:20